Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Góra
Menu górne
Treść główna
Menu prawe
Dół strony
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Historia Gminy - O gminie -  Dla turystów - Miasto i Gmina Torzym.

 

Pobierz PDF

Historia Gminy

 

            Ziemia Torzymska – historyczna część regionu zwanego Ziemią Lubuską, weszła w granice państwa polskiego w okresie rządów Mieszka I. Przeprowadzone na tym terenie badania archeologiczne i przetrwałe do naszych czasów przekazy historyczne potwierdzają, że już w  X w. istniały tu osady zamieszkałe przez plemiona Słowian połabskich, w historiografi i zwanych Lubuszanami. Początki Torzymia przypadają na okres, gdy Ziemia Lubuska znalazła się pod zwierzchnictwem brandenburskim i  wiążą się z  osobą arcybiskupa magdeburskiego hrabiego Konrada von Sternberg. On to w latach 1266-1276 zbudował gród, który od jego nazwiska przyjął swą niemiecką nazwę – Sternberg. Pierwotne znaczenie osady nie było zbyt wielkie, gdyż zostało zdominowane przez pobliskie większe ośrodki: Ośno i Sulęcin. I choć najstarsza wzmianka pochodząca z  roku 1375 określa Torzym łacińskim słowem oppidum, czyli miasto, to na rzeczywistą lokację należało czekać jeszcze blisko cztery wieki. Położenie przy bocznym szlaku handlowym łą- czącym Szczecin z  Krosnem Odrzańskim i  dalej ze Śląskiem, nie sprzyjało szybkiemu rozwojowi miejscowości. Należy przypuszczać, że w  tym okresie głównym zajęciem mieszkańców osady było rzemiosło, handel i rolnictwo. W  ciągu kolejnych wieków swego istnienia Torzym przeżywał wiele dramatycznych momentów. Osada kilkakrotnie uległa wielkim pożarom, które hamowały jej rozwój na wiele lat. Nie ominęły jej również kataklizmy, takie jak wojna 30 letnia w XVII czy 7 letnia w XVIII w. Jednak pomimo wspomnianych wyżej problemów w  1762 roku rząd pruski nadał miejscowości Torzym prawa miejskie. Osada w  tym czasie liczyła 621 mieszkańców i  jak wskazują źródła, ich liczba systematycznie rosła. Wiek XIX to dla Torzymia okres stabilizacji i  rozwoju. Miasto przebudowano zastępując większość starych drewnianych budynków nowymi ceglanymi. Równocześnie modernizowano drogi wiodące przez Torzym. Wskaźnikiem rozwoju i  wzrostu znaczenia miasta stała się nowo wybudowana linia kolejowa. Wzrost potęgi gospodarczej Niemiec w  drugiej po- łowie XIX i  na początku XX w. był okresem dynamicznego rozwoju Torzymia. Dzięki wyjątkowym Rys historyczny walorom przyrodniczym (lasom, jeziorom, ciekawej rzeźbie terenu) miasto i jego okolice stały się rekreacyjnym zapleczem dla uprzemysłowionych ośrodków wschodnich Niemiec. Potwierdzony badaniami unikalny mikroklimat zadecydował o  powstaniu w  początkach XX w. okazałego sanatorium. Czyste powietrze i  usytuowany w leśnych kompleksach park zdrojowy tworzyły idealne warunki do leczenia chorób układu oddechowego. Napływające rokrocznie rzesze kuracjuszy i  turystów zdeterminowały dalsze kierunki rozwoju miasta. W  początku XX w. Torzym stał się znaczącym ośrodkiem letniskowo-rekreacyjnym. W  okresie międzywojennym miasto praktycznie pełniło funkcje kurortu. Na potrzeby turystów przygotowano ok. 3 tys. miejsc noclegowych, co w  porównaniu z ówczesną liczbą mieszkańców (ok. 2100) jest wynikiem imponującym. Przedwojenny Torzym posiadał dość istotne znaczenie militarne. W  mieście istniały koszary wraz z ośrodkiem szkolenia ofi cerów. Ówczesna zabudowa miasta była dość zróżnicowana. Wokół rynku, przyległych do niego ulic oraz głównych szlaków komunikacyjnych, lokalizowano zwarte budownictwo mieszkaniowe z  przeznaczeniem dolnych kondygnacji na działalność handlowo-usługową, a  dalej od centrum dominowała zabudowa jednorodzinna. Ważnym elementem układu urbanistycznego były wielorodzinne bloki przeznaczone dla rodzin wojskowych. W centralnym punkcie miasta, na rynku, znajdował się okazały ratusz miejski. Dwukondygnacyjny budynek otrzymał klasyczny wystrój. Oprócz kilkunastu gabinetów znajdowała się w nich bogato zdobiona sala posiedzeń. Aby otrzymać pełny obraz przedwojennego Torzymia należy wspomnieć o  istniejących tu dwóch kościółkach: protestanckim i  katolickim, banku, poczcie, szkole, schronisku młodzieżowym oraz fabryce sprzętu rolniczego. Działania wojenne w  okresie II wojny światowej nie spowodowały w  mieście większych zniszczeń. 2 lutego 1945 r. Armia Czerwona zajęła wyludniony Torzym bez walki. Przez następnych kilku miesięcy miasto pozostawało pod administracją radziecką. W  tym okresie zniszczony został ratusz, kościół, szkoła oraz wiele budynków mieszkalnych, sklepów i  zakładów usługowych. Ogromne straty w  zabudowie, a  co za tym idzie mała chłonność osadnicza, legły zapewne u  podstaw decyzji władz państwowych o  zaliczeniu Torzymia (czy Gwiazdowca jak wtedy nazywano naszą miejscowość) w  poczet wsi. Utrata praw miejskich nie zahamowała jednak najpierw odbudowy, a póź- niej rozwoju osady. Pierwsze lata po wojnie, to okres wzmożonego osadnictwa na tym terenie. Pierwszy etap napływu ludności był samorzutny. Przybywali tu ludzie z Wielkopolski i innych rejonów kraju. Osiedlały się rodziny oddelegowanych tu pracowników PKP, poczty, urzędników, nauczycieli i pracowników leśnictwa. Wkrótce potem powstał w  Torzymiu oddział Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, który kierował osadnictwem Polaków przesiedlanych z terenów wschodnich. Bardzo duże znaczenie wśród pierwszych mieszkańców odgrywali tu byli żoł- nierze (w tym liczna grupa „Kościuszkowców”) osiedleni w pierwszych miesiącach po wojnie. Nowi mieszkańcy i nowe władze podjęli energiczne działania zmierzające do normalizacji życia. Z tak charakterystycznym dla tego okresu entuzjazmem przystąpiono do odbudowy zniszczonych budynków, do uprzątania ruin i zagospodarowanie poniemieckiego mienia. Jeszcze w  1945 roku ruszyła szkoła podstawowa. Powstały pierwsze placówki handlowe i  usługowe. Z  początkiem prywatne, z  czasem spółdzielcze. W 1948 roku ruszyły prace adaptacyjne w dawnym sanatorium. Rok póź- niej wojsko przystąpiło do zagospodarowaniu poniemieckich koszar. W  latach 1947-1951 działał w  Torzymiu dom dziecka. W  pierwszych latach po wojnie Torzym zatracił swój letniskowo-wypoczynkowy charakter. Wielu nowych osadników zajęło się rolnictwem, a  w  gospodarce nastąpiła stagnacja. Rozwój gospodarczy Torzymia przypada na kolejne dekady. Mieszkańcy miasta i okolic mogli wówczas znaleźć zatrudnienie w wielu zakładach gospodarki leśnej i rolnej. Do największych pracodawców należało: Nadleśnictwo Torzym, tartak, SKR, PGR, GS „Samopomoc Chłopska”.   W  1952r. oddano do użytku odremontowane sanatorium przeciwgruźlicze, które na przełomie lat 60-tych i 70-tych powiększono o obiekty byłych koszar. W roku 1978 na bazie sanatorium utworzono specjalistyczny szpital, który trzy lata później otrzymał status szpitala wojewódzkiego. W  1990r. powstał tu oddział wczesnej rehabilitacji po zawale mięśnia sercowego. Całości funkcjonującego wówczas systemu opieki zdrowotnej dopełniała istniejąca od 1977r. przychodnia lekarska i stacja Pogotowia Ratunkowego. Wzrost liczby mieszkańców, wzrastająca liczba urodzeń, a co zatem idzie wzrost liczby dzieci w wieku szkolnym powodowały, że działająca w  poniemieckich budynkach szkoła podstawowa okazała się za mała. W 1965 r. powstał społeczny komitet budowy nowej szkoły. Dzię- ki zaangażowaniu całej społeczności lokalnej, która nie szczędziła pieniędzy i  własnej pracy, 10 grudnia 1970r. przekazano do użytku nowo wybudowaną szkołę podstawową wraz z salą gimnastyczną. Nie była to zresztą jedyna inwestycja oświatowa w Torzymiu. W 1993r. oddano do użytku nowoczesne przedszkole. Powstające nowe zakłady i  zwiększająca się liczba miejsc pracy przyczyniła się do stopniowego napływu ludności. Lata 70 i  80 były okresem dynamicznego rozwoju budownictwa mieszkaniowego. Klucze do swych upragnionych „m” mogli w tym czasie odebrać: leśnicy, nauczyciele, pracownicy PGR i służby zdrowia. Z inicjatywy społecznej w 1982r. zarejestrowano pierwszą w Polsce Wiejską Spółdzielnie Mieszkaniową, dzięki której w  latach 1987-1992 wybudowano 120 mieszkań. Zachodzącym w  torzymskiej gospodarce przemianom towarzyszył stopniowy rozwój infrastruktury miejskiej. Do najważniejszych tego typu inwestycji z pewnością należy zaliczyć budowę trasy E-8 (obecnie 92), modernizację oświetlenia ulic oraz budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W 1983 r. rozpoczęto telefonizację miejscowości. Własne telefony otrzymało 256 abonentów. Dynamiczny rozwój Torzymia nie byłby zapewne możliwy, gdyby nie zaangażowanie lokalnej spo- łeczności. Potwierdzeniem tej tezy jest budowa remizy OSP (oddany w 1983r. budynek powstał w „czynie społecznym”), czy też przeprowadzony w latach 60-tych kapitalny remont kościoła parafi alnego. Rozwój i  wzrost znaczenia Torzymia rozbudziły aspiracje mieszkańców i  władz samorządowych. Wyrazem tego była inicjatywa podjęcia starań o przywrócenie utraconych po II wojnie światowej praw miejskich.

Miasto i Gmina Torzym,
Wojska Polskiego 32, 66-235 Torzym, pow. sulęciński, woj. lubuskie
email: urzad@torzym.pl, http://torzym.pl
NIP: 927-14-52-983
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez:CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.